Piše: Saud Grabčanović
Porodica i potomstvo
Mustafa Grabčanović je bio oženjen Fikretom Pijanić iz Bijeljine. Fikreta je bila kćerka Abdulaha Pjanića, sajdžije iz Bijeljine, poznatog komuniste, potpresjednika ZAVNOBIH-a i prvog predsjednika opštine Bijeljina u Titovoj Jugoslaviji 1943. godine i poslije rata do 1951.godine. Mustafa i Fikreta su imali četiri sina: Ibrahima, Fejsala, Abdulaha i Sauda. Fikreta je rođena 20.3.1924. godine u Bijeljini, a umrla je od leukemije 22.5.1974. godine u Beogradu u bolnici VMA. Fikreta je završila srednju domačićku školu u Bijeljini 1938.godine. Kao srednjoškolka isticala se svojom aktivnošću u radničkim udruženjima, posebno u URSSJ. U tovrijeme je u Španiji bio građanski rat, pa je podružnica URSSJ Bijeljine organizoval priredbe pod nazivom „Španija u plamenu“, kao podršku republikanskim borcima. Fikreta je bila zadužena da na tim priredbama recituje pjesme španskih pjesnika koji su bili na strani Republike u borbi protiv Frankove fašističke falange. I sama je pisala pjesme koje recitovala na tim skupovima. Na jednom od tih skupova upoznala se sa Mustafom koji je u to vrijeme bio poznati pjesnik. Iz tog poznanstva rodila se je ljubav koja je uskoro bila krunisana njihovim brakom 1940. godine, pred sam Drugi svjetski rat.
U toku Drugog svjetskog rata Fikreta je rodila dva sina Ibrahima i Fejsala. Nakon rata i oslobođenja rodila je sa Mustafom još dva sina: Abdulaha i Sauda. U doba SFRJ Fikreta je bila poznata društveno- politička radnica u našem gradu. Bila je vrlo aktivna članica SKJ i SSRNJ, od rata do kraja života. Obavljala je mnoge partijske i političke dužnosti u gradskim ustanovama i to čisto volonterski! Dugo godina je bila odbornik u SO Bijeljina za dijelove grada koji se zovu „Pašine bašće“„Nova mahala “ i „Spomenik mahala“. Posebno je bila poznata po svojoj velikoj humanosti i pomaganju siromašnom stanovništvu. Fikreta je bila i dugogodišnji volonter u Crvenom Krstu Bijeljine. Poznata je kao „sirotinjska majka“ koja je srčano pomagala najugroženije porodice u gradu. Umrla je od leukemije u 50. godini života. Njena je sahrana 1974. godine ostala upamćena kao najveća i najtužnija u istoriji grada Bijeljine. Fikreta je sahranjena u nekadašnjem partizanskom groblju u Pučilam kod Bijeljine, danas pretvorenom u obično pravoslavno groblje!
Mustafini hobiji
Kako sam već rekao, pored toga što je bio uspješan državni službenik, Mustafa je imao i nekoliko hobija, kojima se bavio od svoje rane mladosti pa sve do kraja života. To su bili : 1. fudbal – koji je uspješno igrao, a kasnije radio kao sportski radnik u ovom sportu, 2. poezija-pisanje pjesama i 3. istorija-proučavanje istorije našeg grada i našeg kraja, pisanje radova na tu temu i skupljanje raznih istorijskih artefakata.
Mustafa Grabčanović kao fudbaler
Kako sam već napomenuo, pored rada u državnoj službi Mustafa je imao i više hobija kojima se bavio. Igrao je fudbal uprkos svojoj urođenoj bolesti proširenog srca, zbog čega nije služio ni vojni rok! On je bio poznati i veoma priznati sportista u gradu, aktivno je igrao je fudbal, na vlastitu odgovormost, i to veoma uspješno. Kako sam to već rekao, on je najprije kao mladić započeo svoju blistavu fudbalsku karijeru u malom bijeljinskom mahalskom klubu FK „Viktorija“ sa Horudžić meraje. Godine 1926. godine Mustafa je napustio FK „Viktoriju“ i prešao u novoosnovani klub FK „BSK“ ( Bijeljinski sportski klub ) koji je imao svoje fudbalsko igralište u dvorištu bijeljinske gimnazije, a koje je nazivano „Kontrakt“. U tom timu mlađani Mustafa je za kratko vrijeme postao najbolji fudbaler, te je privukao pažnju rukovodstava tadašnjih najjačih klubova u gradu koji su ga željeli dovesti u svoje redove.
U vrijeme kada je Mustafa Grabčanović odrastao i počinjao igrati fudbal, naša BiH je bila dio Kraljevine Jugoslavije. Sport u je toj državi, pa tako i u našoj Bijeljini, bio podijeljen po nacionalnoj liniji ( tačnije po vjerskoj), slično kao što je i dan – danas sve podijeljeno u ovoj našoj nesretnoj zemljici Bosni. Bijeljinski Srbi su imali svoj fudbalski klub koji se zvao FK „Slaven“ a Bošnjaci, tada muslimani, imali su svoj nacionalni klub koji se zvao FK „Zora“. Interesantno je istaći da je Mustafa, kada je počinjao, bio odbijen od uprave „Zore“ kao neperspektivan igrač, najviše zbog svoje bolesti zbog koje ni vojsku nije služio. Mustafa je po prirodi bio vrlo čudan i kapriciozan čovjek. On se u inat prijavio, kao prvi i jedini musliman, da igra za srpski fudbalski klub „Slaven“! Tu je startovao i napravio dobru karijeru kao centarhalf. Bio je poznat po izreci :“lopta može proći dalje ali čovjek ne“. Zahvaljujući njemu je Slaven postao bolji klub od gradskog rivala „Zore“ i redovito ju je pobjeđivao, što ranije nikada nije bio slučaj! Zbog ovoga je vođstvo FK „Zora“, na čijem je čelu bio Muradbeg Pašić, pozvalo Mustafu da napusti „vlahe“ i da se vrati u „svoje jato“, pri tome se nisu libili ni od otvorenih prijetnji tvrdoglavom Mustafi koji to nije htio. Priča se da je na jednoj utakmici između Slavena i Zore, Muradbeg Pašić raspalio Mustafu štakom! N kraju je Mustafa pod velikim pritiskom čaršije ipak napustio srpski FK „Slaven“ i prešao u muslimanski klub FK „Zora“, gdje je nastavio uspješno igrati ali sada za „svoje jato“.
U vrijeme kada je Mustafa nastupao za FK „Zora“ ovaj bijeljinski klub je bio domaći prve međunarodne fudbalske utakmice odigrane u Bijeljini. FK „Zora“ je u ljeto 1933. godine ugostila prvaka Druge lige Austrije FC „Bevegung“ i pobjedila ga sa 3:1. U tom timu su igrali: Ruždija Joldić, Mustafa Grabčanović, Ibrahim Berberović, Fehim Pašić, Mehmedalija Mulaimović, Fahro Mehmedagić, Meho Salihbegović i drugi. Mustafa je u to vrijeme studirao u Beogradu pa je došao u Bijeljinu dan prije utakmice.
Fudbalske utakmice između ova dva gradska ljuta rivala, muslimanske „Zore“ i srpskog „Slavena“ su se uvijek završavali masovnim tučama i nacionalističkim neredima po gradu. Gradske vlasti su pokušavale ove incidente prevazići, pa je u cilju smanjivanja tenzija u gradu bila stvorena gradska reprezentacija sastavljena od najboljih fudbalera iz navedenih ekipa. U Bijeljini je u maju 1934. godine odigrana fudbalska utakmica između reprezentacije Bijeljine i FK „Slavija“ iz Sarajeva. Utakmica je završena neriješenim rezultatom 1:1. Za reprezentaciju Bijeljine su igrali : Mustafa Grabčanović, Mehmedalija Mulaimović, Enver Zaimović, Jovo Tejić, Batko Atanacković, Muho Rizvanović, Gavro Knežević, Nikola Ostojić, Vojislav Lazić, Dušan Jakovljević i Jozef Pospišil. Međutim, svi ovi pokušaji gradskih vlasti da smanje međunacionalne tenzije u gradu su ostali bez rezultata. Sukobi su se i dalje nastavili pa čak i pojačali. Zbog nereda i međunacionalnih sukoba u gradu, čiji je uzrok bila „najvažnija sporedna stvar na svijetu“- fudbal, ban Banovine drinske Popović Velimir je početkom 1935. godine naredio da se oba nacionalna kluba ukinu i da se od njih formira jedan zajednički multinacionalni fudbalski klub. Ovo naređenje je bilo ispoštovano, a za stvaranje novog zajedničkog kluba bili su zaduženi bijeljinski studenti koji su studirali u Beogradu. Oni su 1935. godine osnovali novi zajednički fudbalski klub SK “Semberija”, koji je okupio najbolje igrače iz „Zore“, „Slavena“ i ostalih manjih bijeljinskih klubova, bez obzira na njihovu vjersku i nacionalnu pripadnost. Mustafa je nastavio igrati i u tom novom klubu, ali sada na poziciji lijevog beka. Igranjem na novoj poziciji on se posebno proslavio. Predsjednik novog kluba je bio apotekar Đuro Mlinarić, bivši igrač zagrebačkog HAŠK a, a sekretar je bio Dušan Bogdanović. Novi klub je ubrzo počeo pokazivati jako dobre rezultate i napredovati, te se plasirao u tadašnje više rangove takmičenja. Posebno dobre rezultate SK „Semberija“ imala je nakon1938. Godine, kada je na njeno čelo došao poznati bijeljinski apotekar Ljubomir Pantić, radikal, ministar u Vladi Milana Stojadinovića. Osim podrške od strane tadašnje vlasti, klub je imao i veliku podršku privrednika, zanatlija i zemljoposjednika, koji su ga finansirali. Fudbalske utakmice SK „Semberije“ je pratio ogroman broj gledalaca za ono vrijeme! Smatra se da Bijeljina u svojoj istoriji nije imala bolje fudbalske ekipe. U SK „Semberiji“ su u to vrijeme najistaknutiji fudbaleri bili: Risto Petrović, Brato Hadžić, Mustafa Grabčanović, Enver Zaimović, Ishak Mujkić, Dragec Predić, Ratko Milić, Jovo Tejić, Slavko Bezjak, Hamdija Mulaimović Geljo, Fahro Mehmedović, Vojislav Lazić Baćo, Cvjetko Burić Šiljak…Bijeljinska SK „Semberija“ je ubrzo ušla u viši rang takmičenja, u tadašnju Drugu ligu Kraljevine Jugoslavije. Igrali su sa mnogim poznatim klubovima iz tadašnje države.
Znali su pobjeđivati u to vrijeme čuvenu „Mačvu“ iz Šapca, koja je zbog veoma dobre igre bila nazivana „Provincijski Urugvaj“, prema tadašnjim svjetskim prvacima u fudbalu. SK „Semberija“ je pobijedila „Mačvu“ u Šapcu rezultatom 2:0! U tom susretu je Mustafa postigao drugi gol. Iz tog vremena je ostalo sjećanje i na pobjedu na domaćem terenu u utakmici protiv ekipe SK „Posavine“ iz Brčkog rezultatom 5:0.
Tako je Mustafa prije Drugog svjetskog rata dugo godina igrao fudbal u poznatim bijeljinskim fudbalskim klubovima FK „Zora“ i FK „Slaven“, a zatim nakon prisilne fuzije ova dva kluba i u novom zajedničkom fudbalskom klubu SK „Semberija“, u kojem je važio za najboljeg fudbalera i bio kandidat za reprezentaciju Jugoslavije! Sa početkom Drugog svjetskog rata SK „Semberija“ se ugasila i prestala postojati.
(nastaviće se)
