Piše: Saud Grabčanović
Život i djelo velikog bijeljinskog istoričara, pjesnika, sportiste i sportskog radnika
Uvod
U više od šest stoljeća postojanja grada Bijeljine u njemu su živjeli mnogi naši istaknuti sugrađani, koji su zauvijek ostali upamćeni i upisani u bogatu istoriju grada. Ti su naši velikani, svaki na svoj način, obilježili vrijeme u kojem su živjeli. Bilo je među njima ratnika, junaka, uglednih veleposjednika, vjerskih prvaka, političara, funkcionera, slikara, književnika, sportista, naučnika, biznismena …itd. Prisjetimo se imena nekih od njih: gazi Ali-paša Čengić, vezir Mehmed-paša Papazoglu, gazi Alija Čukojević, Mahmud Batković, Ali-paša Fidahić, gazi Meho Horudžić, Avdibeg Salihbegović, Milko Jovičić, Milenko Atanacković, Mustajbeg Salihbegović zvani Lika, Šemsibeg Salihbegović, Alibeg Zaimović, Ibrahimaga Hadžisalihović, Haim Pinto, Mento Salom, Gabor Grinfeld, Rifka Alkalaj, Aliefendija Aliefendić, Osman Grabčanović, hafiz Abdulah Budimlija, Elez Dervišević, Rodoljub Čolaković, Nikola Petrović, Dimitrije Lopandić, Alija Alijagić, Hajrija Jahić, Stevo Ivanović, Radojka Lakić, Slavko Mičanović, Veso Gavrić, Fadil Jahić-Španac, Abdulah Pjanić, Mirko Filipović, Hasan Grabčanović, Radivoje Sofronić, Sejfulah Iblizović, Milorad Tepavac, Salih Alić, Savo Cvjetinović, ….i mnogi drugi !
U plejadi naših slavnih Bijeljinaca posebno se ističe ime Mustafe Grabčanovića, našeg prvog istoričara, kojem je istorija bila hobi i koji je pisao o većini gore navedenih ljudi. Iako je bio amater, Mustafa se istorijom bavio na visokom naučnom i profesionalnom nivou, studiozno, temeljito i precizno. Proučavao je istoriju grada Bijeljine i Semberije, pronalazio i sakupljao istorijske spise i arheološke nalaze, te se on danas smatra prvim kolekcionarom i jednim od utemeljitelja bijeljinskog muzeja. Na osnovu prikupljenih istorijskih dokumenata vezanih za naš grad Mustafa je 1979. godine napisao knjigu kojoj je dao ime: „Monografija grada Bijeljine“. Na žalost, ova Mustafina prva istorijska knjiga nije bila objavljena za vrijeme njegovog života. Objavljena je posthumno i to puno godina nakon Mustafine smrti, tek nakon posljednjeg rata, 2006. godine u Tuzli, i to pod novim nazivom: „Bijeljina i Bijeljinci“. Ovaj interesantni čovjek, koji je inače po svojoj profesiji bio državni službenik, nije se samo bavio istorijom našeg grada, po čemu je ostao upamćen. On se, pored istorije, bavio i pisanjem poezije, u čemu je bio jednako uspješan. Pored istorijskog i literarnog rada, Mustafa Grabčanović je ostao upamćen kao dobar sportista – fudbaler koji je aktivno igrao fudbal u različitim bijeljinskim klubovima prije Drugog svjetskog rata. Poslije tog rata on je bio jedan od glavnih inicijatora obnove bijeljinskog fudbala i glavni je osnivač FK „Radnik“ Bijeljina! On je u Radniku nastavio aktivno igrati fudbal sve do 1950. godine, a nakon toga je, do 1955. Godine, bio tehnički direktor. Te godine se povukao iz aktivnog rada, razočaran zbog lošeg odnosa tadašnje republičke vlasti u BiH prema bijeljinskom fudbalu. Sve do kraja svog života Mustafa je bio počasni član uprave fudbalskog kluba „Radnik“.
Mustafa je u vrijeme kada je živio smatran veoma obrazovanim i kulturnim čovjekom. Živio je u vrijeme kada je pismenost kod Bošnjaka bila minorna, a učešće u vlasti minimalno! Bilo je to vrijeme kada su Bošnjaci bili građani trećeg reda. Mustafa je bio veoma cijenjeni službenik u državnim službama kao ekspert za finansije, koji je službovao u tri različite države i obnašao najviše dužnosti u našem gradu. Dugo godina je bio šef Poreske uprave, a kasnije šef budžeta opštine Bijeljina. Savremenici ga opisuju kao stručnog, vrijednog, marljivog, skromnog i nepotkupljivog državnog službenika.
(nastaviće se)
